Cập nhật: 14/07/2020

Tội Lợi Dụng Chức Vụ, Quyền Hạn Bắt, Giữ, Giam Người Trái Pháp Luật

 

Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn bắt, giữ, giam người trái pháp luật được quy định tại Điều 377 Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017.

Dấu hiệu pháp lý

– Khách thể của tội phạm

Tội phạm này xâm phạm đến hoạt động bình thường của các cơ quan tiến hành tố tụng, xâm phạm trực tiếp đến quyền nhân thân (quyền bất khả xâm phạm) của người bị bắt, giam, giữ.

– Mặt khách quan của tội phạm

Người phạm tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn bắt, giam, giữ người trái pháp luật không thực hiện bất kỳ hành vi cụ thể nào. Khoa học pháp lý gọi trường hợp đó là không hành động như:

Không ra quyết định trả tự do người bị giam, giữ theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự hoặc không chấp hành quyết định trả tự do cho người bị bắt, giam, giữ.

Đổi với hành vi không ra quyết định trả tự do người bị giam, giữ như: hết hạn tạm giữ hoặc quyết định tạm giữ không đuợc Viện kiểm sát phê chuẩn nhưng vẫn không ra quyết định trà tự do cho người bị tạm giữ; hết hạn tạm giam bị can, bị cáo nhung người có trách nhiêm dã không ra quyết định để trả tự do cho người bị tạm giam; đã hết hạn chấp hành hình phạt tù nhưng không ra qụyết định trả tự do cho người bị kết án v.v…

Đối với hành vi không chấp hành quyết định trả tự do cho người bị giam, giữ, người phạm tội không có trách nhiệm ra quyết định mà là không thi hành quyết định như: đã có quyết định thay đổi biện pháp ngăn chặn từ tạm giam sang biện pháp ngăn chặn khác nhưng người có thẩm quyền trong trại tạm giam vẫn không trả tự do cho bị can, bị cáo; đã có quyết định tạm đình chỉ thi hành bản án của người có thẩm quyền kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm đối với người đang chấp hành hình phạt tù trong các trại giam nhưng người có thẩm quyền trong các trại tạm giam không trả tự do cho người bị kết án . . .

Bài liên quan:  Tội Bắt, Giữ Hoặc Giam Người Trái Pháp Luật

Lợi dụng chức vụ, quyền hạn bắt, giam, giữ người trái pháp luật là lợi dụng việc pháp luật quy định cho mình có thẩm quyền trả tự do cho người bị giam, giữ để không ra quyết định hoặc không chấp hành quyết định trả tự do cho người bị giam, giữ.

– Mặt chủ quan của tội phạm

Người phạm tội thực hiện hành vi phạm tội với lỗi cố ý.

– Chủ thể của tội phạm

Chủ thể của tội phạm này là chủ thể đặc biệt, chỉ có những người có chức vụ, quyền hạn có nghĩa vụ trong việc trả tự do cho người bị giam, bị giữ mới có thể là chủ thể của tội phạm này gồm hai loại: những người có nghĩa vụ ra quyết định và những người có nghĩa vụ chấp hành quyết định.

Những người có nghĩa vụ ra quyết định bao gồm: Thù trưởng, Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra các cấp; người chỉ huy đơn vị quân đội độc lập cấp trung đoàn và tương đương; người chỉ huy đồn biên phòng ở hải đảo và biên giới; người chỉ huy tàu bay, tàu biển, khi tàu bay, tàu biển đã rời khỏi sân bay, bên cảng; Chỉ huy trưởng vùng Cảnh sát biển (đối với người bị tạm giữ). Viện trường, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân và Viện kiểm sát quân sự các cấp; Chánh án, Phó Chánh án Toà án nhân dân và Toà án quân sự các cấp; Thẩm phán giữ chức vụ Chánh toà, Phó Chánh toà Tòa phúc thẩm Toà án nhân dân tối cao; Hội đồng xét xừ (đối với người bị giam).

Bài liên quan:  Tội Bắt, Giữ Hoặc Giam Người Trái Pháp Luật

Những người có nghĩa vụ chấp hành quyết định trả tự do cho người bị giam giữ bao gồm: Ban giám thị các nhà tạm giữ, trại tạm giam và trại giam (trại cải tạo những người chấp hành hình phạt tù); cán bộ, chiến sĩ có nhiệm vụ canh giữ, dẫn giải người bị giam giữ (trong một số trường hợp).

Hình phạt

Khung cơ bản được quy định tại khoản 1 Điều 377 Bộ luật hình sự với mức phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Khung tăng nặng thứ nhất được quy định tại khoản 2 Điều 377 Bộ luật hình sự với mức phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.

Khung tăng nặng thứ hai được quy định tại khoản 3 Điều 377 Bộ luật hình sự với mức phạt tù từ 05 năm đến 12 năm.

Hình phạt bổ sung: Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Căn cứ pháp lý

Điều 377 Bộ luật hình sự – Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn bắt, giữ, giam người trái pháp luật
1. Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
a) Không ra quyết định trả tự do cho người được trả tự do theo quy định của luật;
b) Ra lệnh, quyết định bắt, giữ, giam người không có căn cứ theo quy định của luật;
c) Không chấp hành quyết định trả tự do cho người được trả tự do theo quy định của luật;
d) Thực hiện việc bắt, giữ, giam người không có lệnh, quyết định theo quy định của luật hoặc tuy có lệnh, quyết định nhưng chưa có hiệu lực thi hành;
đ) Không ra lệnh, quyết định gia hạn tạm giữ, tạm giam hoặc thay đổi, hủy bỏ biện pháp tạm giữ, tạm giam khi hết thời hạn tạm giữ, tạm giam dẫn đến người bị tạm giữ, tạm giam bị giam, giữ quá hạn.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:
a) Giam, giữ trái pháp luật từ 02 người đến 05 người;
b) Làm người bị giam, giữ trái pháp luật tổn hại về sức khỏe với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;
c) Làm người bị giam, giữ hoặc gia đình họ lâm vào hoàn cảnh kinh tế đặc biệt khó khăn;
d) Đối với người dưới 18 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, người khuyết tật nặng hoặc khuyết tật đặc biệt nặng.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 12 năm:
a) Giam, giữ trái pháp luật 06 người trở lên;
b) Làm người bị giam, giữ trái pháp luật tổn hại về sức khỏe với tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên hoặc chết;
c) Làm người bị giam, giữ tự sát;
d) Làm gia đình người bị giam, giữ ly tán.
4. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Có thể bạn quan tâm:
Tư Vấn Pháp Luật Qua Zalo, Email, Messenger
Luật Sư Bào Chữa Vụ Án Hình Sự

Luật Sóng Hồng
Dịch vụ luật sư