Cập nhật: 19/03/2020

Hướng dẫn chi tiết cách lập di chúc hợp pháp

 

Để lập một di chúc không hề khó, cái khó là làm sao cho di chúc đó hợp pháp, sau này nó không bị vô hiệu, bởi vì trên thực tế các vụ án tranh chấp thừa kế có liên quan đến di chúc thì số lượng di chúc bị tuyên vô hiệu không phải là nhỏ.

Vậy làm thế nào để lập một di chúc hợp pháp? Để lập di chúc hợp pháp cần tuân theo đúng trình tự thủ tục từng loại di chúc được quy định từ Điều 624 đến 643 Bộ luật dân sự 2015.

Hình thức di chúc

Di chúc phải được lập thành văn bản, gồm 4 loại:

– Di chúc bằng văn bản có công chứng.

– Di chúc bằng văn bản có chứng thực.

– Di chúc bằng văn bản không có người làm chứng.

– Di chúc bằng văn bản có người làm chứng.

Ngoài ra còn có hình thức di chúc miệng dùng trong trường hợp tính mạng một người bị cái chết đe dọa và không thể lập di chúc bằng văn bản thì có thể lập di chúc miệng.

Di chúc miệng

Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng. Và sau 03 tháng, kể từ thời điểm di chúc miệng mà người lập di chúc còn sống, minh mẫn, sáng suốt thì di chúc miệng mặc nhiên bị hủy bỏ.

Hướng dẫn chi tiết cách lập di chúc hợp pháp

Hướng dẫn chi tiết cách lập di chúc hợp pháp

Thủ tục lập di chúc bằng văn bản có công chứng.

Các văn phòng công chứng chỉ làm di chúc nếu tài sản để lại là nhà đất đã có sổ đỏ (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà), và người lập di chúc chỉ cần mang các tài liệu liên quan như CMND, hộ khẩu, sổ đỏ đến Văn phòng công chứng hoặc phòng công chứng, nêu rõ nội dung di chúc và các chuyên viên, công chứng viên sẽ soạn thảo di chúc dựa trên ý nguyện của người lập di chúc. Người lập di chúc kiểm tra lại, nếu đúng ý nguyện của mình rồi thì ký tên, lăn tay điểm chỉ vào di chúc theo hướng dẫn. Sau đó công chứng viên ký đóng dấu và người lập di chúc trả phí, nhận di chúc là xong.

Thủ tục lập di chúc có chứng thực tại UBND cấp xã

Người muốn lập di chúc đến trực tiếp UBND xã/phường/thị trấn nơi mình có hộ khẩu thường trú.

Người lập di chúc tuyên bố nội dung của di chúc trước người có thẩm quyền chứng thực của UBND cấp xã.

Người có thẩm quyền chứng thực của Ủy ban nhân dân cấp xã phải ghi chép lại nội dung mà người lập di chúc đã tuyên bố.

Người lập di chúc ký hoặc điểm chỉ vào bản di chúc sau khi xác nhận bản di chúc đã được ghi chép chính xác và thể hiện đúng ý chí của mình.

Người có thẩm quyền chứng thực của Ủy ban nhân dân cấp xã ký, đóng dấu vào bản di chúc.

Trường hợp đặc biệt, nếu người lập di chúc không đọc được hoặc không nghe được bản di chúc, không ký hoặc không điểm chỉ được thì phải nhờ hai người làm chứng và hai người làm chứng này phải ký xác nhận trước mặt người có thẩm quyền chứng thực của Ủy ban nhân dân cấp xã.

Người có thẩm quyền chứng thực của Ủy ban nhân dân cấp xã chứng nhận bản di chúc trước mặt người lập di chúc và hai người làm chứng.

– Ở đây cũng có một lưu ý một số người không được là người chứng thực di chúc để tránh di chúc bị vô hiệu theo Điều 637 Bộ luật dân sự 2015,

+ Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc ví dụ như cha mẹ, con cái của người lập di chúc.

+ Người có cha, mẹ, vợ hoặc chồng, con là người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật.

+ người có quyền, nghĩa vụ về tài sản liên quan tới nội dung di chúc nữa.

– Ngoài ra để tránh vô hiệu thì cũng phải chú ý lựa chọn người làm chứng theo hướng dẫn tại di chúc bằng văn bản có người làm chứng.

Thủ tục lập di chúc bằng văn bản không có người làm chứng

Người lập di chúc phải TỰ VIẾT BẰNG TAY bản di chúc của mình. Cũng xin lưu ý nếu di chúc có nhiều trang thì cần đánh số thứ tự từng trang, di chúc tự viết bằng tay thì không dùng màu mực đen mà dùng màu mực xanh, hay bút bi màu xanh là tốt nhất.

Nội dung di chúc, di chúc gồm những nội dung chủ yếu như sau:

– Ngày, tháng, năm lập di chúc;

– Họ, tên và nơi cư trú của người lập di chúc;

– Di sản để lại và nơi có di sản.

– Họ, tên người được hưởng di sản;

Ví dụ:

DI CHÚC

Hôm nay, ngày 8 tháng 8 năm 2018 tại địa chỉ xóm mới xã C huyện D tỉnh H

Tôi là Nguyễn Văn A

Sinh ngày tháng năm

CMND số …. do Công an tỉnh ….. cấp ngày

Nơi đăng ký hộ khẩu thường trú

Chỗ ở hiện tại

Trong trạng thái tinh thần minh mẫn, sáng suốt, không bị lừa dối, đe doạ hay cưỡng ép, tôi lập Di chúc này như sau:

Tôi là chủ sở hữu khối tài sản gồm:

………………….
Và người lập di chúc sẽ liệt kê ra tất cả các tài sản của mình muốn để lại. Đối với nhà đất chưa có sổ đỏ – giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở thì nên nêu rõ nguồn gốc từ đâu mà có, diện tích bao nhiêu, nhà mấy tầng, địa chỉ, vị trí ở đâu, tiếp giáp với những thửa đất nhà ai, vân vân, còn nếu đã có sổ đỏ rồi thì ghi chính xác các thông tin trên sổ đỏ vào di chúc.

Sau khi liệt kê các tài sản, thì ghi tiếp:

Nay tôi lập Di chúc để định đoạt tài sản của tôi nêu trên như sau:

Sau khi tôi qua đời:

Con trai tôi là :

Nguyễn Văn X,

CMND số (nếu đã có CMND thì ghi vào)

Năm sinh,

Hộ khẩu thường trú,

được hưởng ngôi nhà ở xóm mới xã C đã nêu trên, do tôi để lại.

Con gái tôi là :

Nguyễn Thị Y,

Năm sinh,

hộ khẩu thường trú

được hưởng mảnh đất ở xóm hậu xã C đã nêu trên, do tôi để lại … vân vân…

Di chúc được lập thành …. bản, mỗi bản ….trang.

Di chúc đã thể hiện đúng theo ý chí, nguyện vọng của tôi, tôi không sửa đổi hoặc thêm bớt điều gì.

Đặc biệt, di chúc không được viết tắt hoặc viết bằng ký hiệu, nếu di chúc gồm nhiều trang thì mỗi trang phải được ghi số thứ tự và có chữ ký và điểm chỉ của người lập di chúc.

Trường hợp di chúc có sự tẩy xóa, sửa chữa thì người tự viết di chúc phải ký tên bên cạnh chỗ tẩy xóa, sửa chữa, và tốt nhất là nên viết lại cho sạch sẽ.

Cuối di chúc người lập di chúc ký, ghi rõ họ tên, điểm chỉ bằng ngón trỏ phải và ngón trỏ trái để sau này dễ đối chiếu, giám định. Đồng thời ký, điểm chỉ vào cuối tất cả các trang di chúc.

Thủ tục lập di chúc bằng văn bản có người làm chứng

Trước hết cần chọn những người làm chứng là người mình có thể tin cậy được, và phải trừ những người sau đây theo quy định tại Điều 632 Bộ luật dân sự 2015 :

+ Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc như là vợ, chồng, cha mẹ, con cái của người lập di chúc

+ Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung di chúc.

+ Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Sau đó người lập di chúc và 2 người làm chứng cùng ngồi lại để lập di chúc.

Người lập di chúc tự mình viết bản di chúc hoặc tự mình đánh máy bản di chúc hoặc nhờ 2 người làm chứng, ai chữ đẹp rõ ràng hơn thì viết hộ hoặc ai biết đánh máy thì đánh máy hộ rồi in ra. Lưu ý nếu di chúc có nhiều trang thì cần đánh số thứ tự từng trang.

Nội dung di chúc cũng như phần nội dung di chúc không có người làm chứng vừa trình bày ở trên, và bổ sung thông tin 2 người làm chứng dựa trên bản CMND của họ vào phần nội dung di chúc như sau :

Để làm chứng cho việc tôi lập Di chúc, tôi có mời hai người làm chứng là:

1.Ông Trần Văn T

Ngày tháng năm sinh

CMND số…. do Công an tỉnh …. cấp ngày…

Địa chỉ thường trú:

Chỗ ở hiện tại

2.Bà Lê Thị Q

Ngày tháng năm sinh

CMND số .. do Công an tỉnh ….. cấp ngày….

Địa chỉ thường trú:

Chỗ ở hiện tại

Và ghi tiếp:

Hai người làm chứng kể trên là do tôi tự lựa chọn và mời đến, họ không thuộc những người thừa kế theo Di chúc hoặc theo pháp luật của tôi, không phải là người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung Di chúc, họ có đầy đủ năng lực hành vi dân sự.

Cuối cùng ghi: di chúc được lập thành mấy bản, mỗi bản mấy trang. ví dụ:

Di chúc được lập thành 3 bản, mỗi bản 4 trang.

Di chúc đã thể hiện đúng theo ý chí, nguyện vọng của tôi, tôi không sửa đổi hoặc thêm bớt điều gì.

Sau đó người lập di chúc phải ký, ghi rõ họ tên và điểm chỉ vào ngay cuối bản di chúc trước mặt những người làm chứng, ký và điểm chỉ vào cuối tất cả các trang của di chúc. Nên điểm chỉ bằng ngón trỏ phải và ngón trỏ trái để sau này dễ đối chiếu, giám định.

Sau đó từng người làm chứng viết bằng tay trực tiếp vào chỗ người làm chứng ngay sau phần chữ ký, họ tên, điểm chỉ ở cuối di chúc của người lập di chúc:

Ví dụ người làm chứng thứ nhất: ông Trần Văn T tự viết bằng tay rằng:

Ông Nguyễn Văn A – người lập di chúc đã ký và điểm chỉ vào bản di chúc trước mặt tôi, tôi xác nhận chữ ký, điểm chỉ của ông Nguyễn Văn A

Rồi ông T ký, ghi rõ họ tên Trần Văn T

Tiếp đến người làm chứng thứ 2 bà Lê Thị Q tự viết bằng tay vào di chúc rằng:

Ông Nguyễn Văn A – người lập di chúc đã ký và điểm chỉ vào bản di chúc trước mặt tôi, tôi xác nhận chữ ký, điểm chỉ của ông Nguyễn Văn A

Rồi bà Q ký tên, ghi rõ họ tên Lê Thị Q

Nếu 2 người làm chứng cũng điểm chỉ bằng ngón trỏ trái hoặc ngón trỏ phải của họ vào cạnh chữ ký của họ thì càng tốt để sau này nếu phải giám định sẽ thuận lợi hơn.

Điều cuối cùng đối với tất cả các loại di chúc, đó là: người lập di chúc có thể sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ di chúc đã lập vào bất cứ lúc nào.

Có thể bạn quan tâm:
Tư Vấn Pháp Luật Qua Zalo, Email, Messenger
Dịch Vụ Luật Sư Tranh Tụng Tại Tòa Án

Video

Chi tiết vui lòng liên hệ:
 
CÔNG TY LUẬT SÓNG HỒNG
 
Địa chỉ: Tầng 3, số 26 phố Lê Đại Hành, phường Lê Đại Hành, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.
 
Luật Sóng Hồng
Dịch vụ luật sư